Arbeidsmarktvoorspelling 2012: inventiviteit is het woord van het jaar!
Donkere wolken pakken zich samen boven het land. De eurocrisis woekert door, onze economie is inmiddels in een recessie geraakt en het aantal werklozen groeit in 2012 met 90.000 zielen, zo stelde het Centraal Plan Bureau (CPB) onlangs. Nee, de decembermaand gaf weinig ruimte voor optimisme over het komende jaar.
Wat denken de beloningsadviseurs over de vooruitzichten voor werknemers en de arbeidsmarkt? Moeten we blij zijn dat we tenminste een baan hebben en een magere loonstijging voor lief nemen? Kan er bij het functioneringsgesprek überhaupt nog onderhandeld worden?
Inventiviteit gevraagd Hans van der Spek, adviseur Berenschot:'Vooruitblikken naar 2012 lijkt een redelijke opgave; maar met alle onzekerheden van vandaag de dag lijkt de 'glazen bol' even helder te zijn als een oliebol.....'
'In de laatste berichten is het CBS minder somber over de arbeidsmarkt dan je op basis van de berichtgeving in de media zou verwachten. Statistisch gezien is er 'slechts' sprake van een stagnerende banengroei en stabiliseert de werkloosheid zich. Dit effect wordt volgens het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) van de Universiteit van Maastricht mede veroorzaakt doordat de uitstroom van de zogeheten babyboomers (generatie geboren tussen 1945 en 1955) groter is en zal zijn dan de toestroom op de arbeidsmarkt. Wat daarnaast opvalt is dat het aantal openstaande vacatures minder snel daalt dan dat de werkloosheid toeneemt.'
'Het grote verschil tussen de cijfers en de beleving laat zich in belangrijke mate verklaren doordat we met statistiek en begrippen als 'de arbeidsmarkt' de neiging hebben om alle banen, werknemers en bedrijfstakken op een hoop te vegen. De verschillen tussen specifieke bedrijfstakken en functiegroepen zijn echter groot. Aan de ene kant verdwijnen er arbeidsplaatsen bijvoorbeeld binnen het Openbaar Bestuur en aan de andere kant blijven er vacatures onvervuld voor technisch medewerkers, verzorgenden of chauffeurs. Bedrijven zien zich gedwongen afscheid te nemen van medewerkers en hebben tegelijkertijd moeilijk vervulbare vacatures. Inventiviteit is nodig om de juiste persoon op de juiste plek te krijgen of om voor je zelf de juiste plek te bewerkstelligen.'
'Hoewel de automatische prijscompensatie al in 1981 los gelaten werd (voor de meeste cao's althans) lijkt er nog steeds ruimte voor de aan wens grenzende gedachte dat de werknemer van zijn werkgever mag verwachten dat deze jaarlijks een loonsverhoging geeft die gelijke tred houdt met de ontwikkeling van het consumentenprijsindex-cijfer(CPI). Voor een groot aantal werknemers is die vlieger in 2011 niet (meer) opgegaan en naar verwachting zal dat voor een nog grotere groep in 2012 het geval zijn.'
'De consumentenprijsindex liep in 2011 naar verwachting met 2,7 procent op en een gelijke verhoging ligt niet in de lijn de verwachtingen. De minimumlonen worden bijvoorbeeld op 1 januari a.s. met 0,79 procent verhoogd, nadat ze per 1 juli 2011 met 0,76 procent werden verhoogd. Daar waar de omzet en inkomsten van organisaties onder druk staan en het voortbestaan van bedrijven ter discussie staat, lijkt de ruimte voor ruimhartige loonsverhogingen beperkt.'
'Aan de andere kant beseffen werkgevers het belang van een passend verhoging voor (het vertrouwen in) de economie. Geld alleen maakt niet gelukkig, binnen de beperkingen van de loonruimte zullen werkgevers en werknemers creativiteit moeten betrachten om tot nieuwe afspraken te komen.'
'Organisaties moeten zich in toenemende mate aanpassen aan veranderde (markt)omstandigheden. Dit vergt de nodige creativiteit en flexibiliteit, maar vooral ook snelheid. Niet alleen van het management, ook voor de overige medewerkers is het noodzaak om de gebaande wegen uit het verleden niet langer als goudgerande randvoorwaarde te beschouwen.'
'De veranderingen hebben ook hun uitwerking op functies en bezetting. Datgene waar je goed in bent kan in de nabije toekomst ineens minder relevant blijken. Dat klinkt misschien bedreigender dat het hoeft te zijn; door verandering ontstaan de meeste kansen! Van een medewerker anno 2012 wordt een open blik en alertheid verwacht. Zorg voor een open dialoog met je werkgever en ontwikkel gezamenlijk een opleidings- of ontwikkelingsplan. Bereid je voor op je (eigen) toekomst.'
'Werkenden en werkzoekenden, vooruitblikkend zou ik het woord inventiviteit alvast willen nomineren als woord van het jaar 2012; wacht niet op de Olympische Spelen maar ga direct na de feestdagen voor (je eigen) GOUD en wees daarbij inventief!
Á la carte Jacco van den Berg, directeur Van den Berg Training en Advies: 'Het is lastig om in zijn algemeenheid uitspraken te doen over de salarisontwikkelingen in 2012. Misschien vindt de salarisbetaling weer in Hollandsche Florijnen plaats! Wie het weet mag het zeggen.'
'Tegen de achtergrond van de economische ontwikkelingen zijn loonstijgingen in 2012 niet vol te houden. Bij het formuleren van looneisen dient nog meer rekening te worden gehouden met de continuïteit van de organisatie. In dit licht bezien zal in 2012 soberheid troef zijn.'
'Centrale looneisen verliezen meer en meer aan betekenis en ik hoop dat 'de nieuwe vakbond' er van afziet om organisaties uit een sector over één kam te scheren. Als zij deze gedachte volgen, dan ook maar meteen doorpakken. Ik hoop dat organisaties de ruimte krijgen om op termijn verlost te worden van allerlei uniforme regelingen die gelden voor álle medewerkers. Daarvoor in de plaats komen verfijndere arbeidsvoorwaarden á la carte. Dus een verpersoonlijking van de arbeidsvoorwaarden. Ik ben er van overtuigd dat werkgevers en werknemers in staat zijn om binnen redelijkheid en billijkheid met elkaar afspraken te maken die beiden tot tevredenheid stemmen. Beste lezer, al het goede en het beste voor 2012!'
Werk is de beste zekerheid in 2012! Maurice Limmen, vicevoorzitter CNV: 'Het jaar 2012 kan voor werknemers een financiële tegenvaller opleveren. Dit geldt in ieder geval voor mensen die komend jaar 65 jaar worden en met pensioen gaan. Deze mensen krijgen als eerste te maken met het later ingaan van de AOW-uitkering. Die krijg je vanaf dit jaar pas op de dag dat je 65 wordt in plaats van de eerste dag van de maand waarin je 65 wordt. Ben je later in de maand jarig dan krijg je dus over een langere periode geen inkomsten. Op de cao-tafels zal dit onderwerp zeker terugkomen.'
'Ook mensen die al met pensioen zijn moeten dit jaar rekening houden met tegenvallende indexatie (aanpassing van het pensioen aan de prijsstijging). Het CNV doet er alles aan om de pensioenen wel waardevast te houden, maar tegelijkertijd is belangrijk dat jongeren de rekening hiervoor niet eenzijdig gepresenteerd krijgen.'
'Voor het CNV staat 2012 ook in het teken van het tegengaan van de wildgroei van flexibel-werk. Ruim één op de drie werknemers in Nederland is werkzaam in een flexibele arbeidsrelatie. En dat wordt steeds meer. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om uitzendkrachten, mensen met een contract voor bepaalde tijd, zzp'ers of mensen die in dienst zijn van een ander bedrijf dan waarvoor zij werken (payrolling). Zij kunnen makkelijker ontslagen worden en hebben ook nog eens minder rechten als het gaat om uitkeringen. Het CNV zet zich in voor het verbeteren van de positie van flexwerkers.'
'In deze tijd van een krimpende economie staat voor het CNV hoe dan ook alles in het teken van het bemiddelen van mensen van werk-naar-werk. Dit doen we door met bedrijven sociale afspraken te maken dat bij reorganisaties werknemers niet ontslagen worden, maar eerst een betaalde bemiddelingsperiode krijgen van werk-naar-werk.'
'Als het gaat om de economische situatie van ons land spelen de te verwachten kabinetsmaatregelen een grote rol. Het CNV vindt het belangrijk dat bij eventuele nieuwe bezuinigingen we er in slagen de weerbaarheid van onze nationale economie te vergroten.'
'Tot slot koerst het CNV in 2012 op minimaal koopkrachtbehoud, maar de uitkomst van deze onderhandelingen blijft uiteraard altijd afhankelijk van de stand van zaken in de sector waar je werkt. Op de lange termijn is werkzekerheid wat CNV betreft de beste zekerheid voor werknemers! In cao-onderhandelingen koersen wij naast behoud van werkgelegenheid, op behoud van koopkracht door in de cao's minimaal inflatiecorrectie plus 1 procent loonsverhoging te vragen.'
